Солтүстік-Батыс политехникалық университетінің қазақстандық филиалы – Қытай-Қазақстан ғылыми-білім беру ынтымақтастығының жарқын жарқын үлгісі
Еуразия құрлығын дәл ортасынан кесіп өтіп жатқан Ұлы Жібек жолы ежелгі заманнан бері әртүрлі өркениеттің терең ықпалдасу және білімді ұрпақтан-ұрпаққа жеткізу арнасы болды. Бүгінгі таңда «Қытай – Орталық Азия» бірінші саммитінде мемлекет басшылары қол жеткізген консенсусты басшылыққа ала отырып, білім мен ғылыми жетістіктердің жарқын үлгісі – Солтүстік-Батыс политехникалық университеті Қазақстанның оңтүстік астанасында өз орнын нығайтты.
Екі ел президенттерінің қатысуымен оны құру туралы келісімге қол қойылған ұлттық деңгейдегі маңызды білім беру платформасы ретінде филиал «Дарын иелерін даярлау – негіз, бірлескен ғылыми зерттеулер – қозғаушы күш, өнеркәсіпті дамыту – бағдар» деген негізгі философияға сүйеніп жұмыс істейді.
Білім, ғылым және өндірісті біріктіретін үздіксіз тізбекті қалыптастыра отырып, филиал жасанды интеллект, озық материалдар, компьютерлік ғылымдар және электрондық ақпараттық технологияларды қоса алғанда, озық инженерлік салаларда өзінің академиялық қатысуын терең бекітті. Бұл жаңашыл бастама екіжақты стратегиялық ынтымақтастық тарихына жаңа жарқын беттерді жаза отырып, Қытай мен Қазақстанның ғылым мен білімді терең интеграциялауының мінсіз үлгісі ретінде қызмет етеді.
АРМАНДАҒЫ ЖІБЕК ЖОЛЫ:
президенттердің консенсусы шындыққа айналуда
2023 жылдың мамыр айында Сиань қаласында салтанатты түрде «Қытай – Орталық Азия» алғашқы саммиті өтті. Алты қатысушы мемлекеттің басшылары бірлесіп ынтымақтастық, өзара сенім мен ортақ өркендеу негізінің қаланғанының белгісін білдіретін анар ағаштарын отырғызды. ҚХР Төрағасы Си Цзиньпин мен Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Солтүстік-Батыс политехникалық университеті (Northwestern Polytechnical University) мен әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті арасында Northwestern Polytechnical University-дің (NPU) қазақстандық филиалын бірлесіп құру туралы келісімге қол қоюды өздерінің қатысуымен бекітті, осылайша Орталық Азиядағы жоғары деңгейлі инженерлік білім берудің жаңа сатысын ресми түрде ашты.
Жоғары институционалдық тиімділікпен әрекет ете отырып, бірлескен жобалық топтар стратегиялық жоспарды барынша жылдам жүзеге асырды. Небәрі 5 айдың ішінде филиал кампус инфрақұрылымын жаңғыртуды ойдағыдай аяқтап, халықаралық оқытушылар құрамын қалыптастырды және инженерлік бағыттар бойынша ағылшын тіліндегі магистратура бағдарламаларын іске қосты. 2023 жылдың 12 қазанында Алматыда NPU-дың қазақстандық филиалының ресми ашылу салтанаты өтті.
Кампустардың дәстүрлі бір өлшемді модельдерінен тысқары, бұл еуразиялық академиялық платформа Қазақстанның цифрлық экономика, жасыл энергетика және аэроғарыштық мониторинг саласындағы стратегиялық басымдықтарына дәл сәйкес келеді.
NPU-дың материалтану, компьютерлік ғылымдар, телекоммуникациялар және жасанды интеллект сияқты негізгі пәндер бойынша озық тәжірибесін пайдалана отырып, филиал Қазақстан үшін жоғары деңгейлі инженерлік кадрларды дайындайды.
Бастау: Филиал трансшекаралық инженерлік кадрларды даярлаудың негізін нығайту үшін қос дипломды магистратура бағдарламаларын іске қосты.
2025 жылғы кеңейту: Қазақстанның Жасанды интеллекті дамытудың ұлттық стратегиясына сәйкес филиал жасанды интеллект саласында таңдаулы қос дипломды бакалавриат бағдарламасын іске қосты. «Қытай – Орталық Азия» елдерінің білім министрлерінің бірінші кеңесі кезінде қол қойылған бұл флагмандық бағдарлама NPU-дың компьютерлік ғылымдар бойынша үздік оқу жоспарына сүйенеді, «2+2» халықаралық қос дипломды білім беру моделін қолданады және аэроғарыштық интеллектуалды қашықтықтан зондтау саласындағы озық зерттеулерді біріктіреді.
Үздіксіз тізбек: Сол жылы материалтану және компьютерлік ғылымдар бойынша қос дипломды докторантура (PhD) бағдарламалары қосылып, «Бакалавриат – Магистратура – Докторантура» қос дипломды даярлаудың кешенді үздіксіз жүйесі сәтті қалыптастырылды.
Сонымен қатар филиал кадрлар даярлау мен ғылыми зерттеулердің өзара нығаюына мүмкіндік беріп, Орталық Азияның жаңа академиялық орталығының өркендеуіне ықпал ететін «Бір белдеу – бір жол» бағдарламасының бірлескен зертханалары, микрожерсеріктерді зерттеу мен әзірлеудің бірлескен орталықтары және өнеркәсіптік технологияларды трансферттеу арналары сияқты зерттеу платформаларының үштігін дамытты.
ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ӨЗЕКТІ ҚҰРУ:
өнеркәсіптің тірек кадрларының буынын қалыптастыру
Технологиялық ынтымақтастық саласында негізгі ресурс – дарын иелері, ал өнеркәсіпті жаңғыртуда кадрлар негіз болып табылады. Филиал трансшекаралық қос кампустың бірлескен білім беру трегі негізінде жұмыс істейтін «қытай тілі + инженерлік мамандықтар» кешенді педагогикалық моделінің алғашқысы болды. Бұл NPU бас кампусының жоғары стандарттарын көрсететін және сонымен қатар Орталық Азия шындығына нақты бейімделген қатаң білім беру экожүйесін құруға мүмкіндік берді.
Филиалда әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың жетекші профессорларымен және салалық сарапшыларымен тығыз ынтымақтастық жасайтын ұлттық деңгейдегі сарапшылар мен көрнекті жас ғалымдарды қамтитын қытайлық оқытушылардың таңдаулы командасы жұмыс істейді. Академиялық бағалаудың бірыңғай жүйесін енгізе отырып, филиал екі кампус арасында оқыту стандарттарының, оқу бағдарламаларының және сынақ бірліктерінің (кредиттердің) бірдей сапасын қамтамасыз етеді. Оқу жоспары студенттерге нақты міндеттерді шешуге және отандық өнеркәсіптің технологиялық кедергілерін жоюға көмектесетін кейс-бағдарланған зерттеу семинарларын жүзеге асыра отырып, озық инженерлік мамандықтарды қытай тілі мен мәдениетіне терең бойлаумен байланыстырады.
Үш жылдан аз уақыт ішінде білім алушылар саны 8 тұңғыш ашушыдан 100-ден астам студент пен зерттеушіге дейін өсіп, материалтану, электрондық коммуникациялар, компьютерлік ғылымдар және жасанды интеллект бойынша жан-жақты матрица қалыптастырды.
Алғашқы түлектер осы білім беру экожүйесі тиімділігінің айқын дәлелі болды. Түлектер озық зерттеулер саласында, мемлекеттік қызметте, отандық академиялық ортада және флагмандық кәсіпорындарда беделді лауазымдарға орналасты:
Озық зерттеулер: Қадырма Дильназ, Досмұхамбетова Анар және Болысбек Мұрат материалтану және компьютерлік инженерия бойынша докторантура бағдарламаларына сәтті түсіп, жасыл энергетика инфрақұрылымы мен ауқымды ЖИ архитектураларымен тереңдете айналысуда.
Мемлекеттік қызмет: Байғалиева Айым ерекше қатаң ұлттық іріктеуден өтіп, ұлттық қаржылық қадағалауды интеллектуалды жаңғырту үшін озық цифрлық аналитиканы қолдана отырып, Қазақстан Республикасының Қаржы мониторингі агенттігіне (ҚМА) салалық сарапшы ретінде қосылды.
Білім беру: Туған өңіріне оралған Исаева Гаухар жергілікті жастар арасында озық ақпараттық технологияларды насихаттай отырып, Тараз гуманитарлық колледжінің оқытушылар құрамына қосылды.
Флагмандық кәсіпорындар: Қабдеш Көркем ұлттық әуе тасымалдаушысы Air Astana-ға сәтті жұмысқа орналасса, Төреғали Әмір мен Дәуітов Тимур ZTE Kazakhstan компаниясына қосылып, өңірлік цифрлық инфрақұрылымның дамуын тікелей жеделдетуде.
Екі елдің тілдерін еркін меңгерген және озық технологиялық дағдыларды игерген бұл жас мамандар Қытай мен Қазақстанның ғылыми ресурстарын жалғастыратын және өңірлік өнеркәсіпті жаңғыртуды ынталандыратын маңызды байланыстырушы буындарға айналуда.
Түлектің ой-толғауы (Исаева Гаухар):
«Біздің академиялық жолымыз қазіргі Жібек жолын жалғап, білім саласындағы мүмкіндіктерімізді байытты. NPU-дың халықаралық зерттеу платформасы менің кәсіби инженерлік білімімді терең бекітіп, туған қалама оралып, жаңа IT-кадрларды даярлауға мүмкіндік берді. Мен студенттерінің келесі буыны техникалық шеберлікке сүйеніп, өз елінің дамуына адалдықты сақтап, Қытай мен Қазақстан арасындағы технологиялық алмасу мен өзара сенімге ықпал ететін жас елшілер ретінде әрекет етеді деп үміттенемін».
ЗЕРТТЕУ ҚОЗҒАЛТҚЫШЫ:
озық ғылыми инновацияларды ілгерілету
Қытай-қазақстандық технологиялық синергияның негізгі операциялық буыны бола отырып, филиал жергілікті жерде озық зерттеулер мен технологияларды енгізуді жеделдету үшін екі университеттің ғылыми әлеуетін динамикалық түрде біріктіріп, бірлескен инновациялардың көпдеңгейлі физикалық инфрақұрылымын құруда.
Платформаларды бірлесіп дамыту: Екі университет жаңа энергетика, интеллектуалды алгоритмдер және аэроғарыштық қашықтықтан зондтау материалдарына ұзақ мерзімді зерттеулерді шоғырландыра отырып, материалдар геномикасы мен интеллектуалды ғылымдар бойынша «Бір белдеу – бір жол» бағдарламасының бірлескен қытай-қазақстандық зертханасын сәтті құрды.
«Жұлдызды Жібек жолы» – дипломатиялық елеулі кезеңдер: NPU мен әл-Фараби атындағы ҚазҰУ арасында қол қойылған микрожерсеріктер саласындағы ҒЗТКЖ бойынша бірлескен маңызды бастама ресми түрде ынтымақтастық нәтижелерінің мемлекеттік тізіміне ресми түрде енгізілді. Жоба аясында жедел қашықтықтан зондтаудың пайдалы жүктемесін орбиталық тексеру сәтті жүргізілді, ал бірлескен жерсеріктік станциялардың құрылысы сенімді түрде алға жылжуда. Бұл бастама Қазақстан ресурстарын экологиялық бақылау мен барлауға тәуелсіз, кез келген ауа райында және дербес кеңістіктік-ақпараттық технологиялық сүйемелдеуді қамтамасыз етеді.
Ресурстармен жіксіз екіжақты алмасу үшін географиялық кедергілерді жеңу: NPU-дың мемлекеттік негізгі зертханалары мен Сианьдағы ірі ғылыми жабдықтарды пайдалана отырып, барлық магистранттар бас кампуста зерттеулерінің негізгі кезеңдерін өткізеді. Олардың диссертациялық жұмыстарының тақырыптары энергетикалық секторды трансформациялау, экологияны қорғау және цифрлық басқару сияқты Қазақстанның ішкі қажеттіліктерімен тығыз байланысты. Қытай және қазақстандық профессорлардың бірлескен жетекшілігімен бұл халықаралық командалар ресурстармен кедергісіз алмасуға және технологияларды екі жақты енгізуге қол жеткізу үшін «Кадрларды даярлау – Іргелі зерттеулер – Өнеркәсіптік конверсия» толық тұйық циклін ойдағыдай қалыптастыра отырып, дәстүрлі географиялық кедергілерді еңсереді.
ӨРКЕНИЕТТІ ӨЗАРА ОҚЫТУ:
стратегиялық синтездің эталонын қалыптастыру
Филиал құрылған сәттен бастап NPU мен әл-Фараби атындағы ҚазҰУ өзара сыйластықтың, сенімнің, өзара кепілдік пен жалпы алға жылжудың негізгі құндылықтарын дәйекті түрде басшылыққа алып келеді. Бұл берік одақ Қытай мен Орталық Азия арасындағы кеңірек ғылыми-білім беру ынтымақтастығының көрнекі моделін ұсына отырып, маңызды институционалдық нәтижелердің үздіксіз ағынын жасайды:
Дарын иелерін бірлесіп тәрбиелеу: Филиалға назар аудара отырып, университеттер көпбейінді бірлескен білім беру тректерін дамытты және жоғары деңгейлі инженерлік білімнің қазақстандық жастардың көпшілігіне пайда әкелуіне мүмкіндік бере отырып, таңдаулы инженерлердің бірлескен қытай-қазақстандық институтын құрды.
• Бірлескен ғылыми шығармашылық: NPU мен әл-Фараби атындағы ҚазҰУ бірлескен инновациялардың ұзақ мерзімді, тұрақты және трансшекаралық платформасын жасай отырып, жаңа энергетика мен цифрлық ақпараттық жүйелерге арналған озық микроспутниктер, материалдар саласында бірлескен зерттеулермен терең айналысады.
• Өзара мәдени байыту: Филиал Қытай және Қазақстан жастарының жүректерін жақындастыра және техникалық ынтымақтастық пен өркениетті өзара оқытудың қатар дамуын қамтамасыз ете отырып, тарихи-зерттеу экспедициялары мен терең мәдени алмасу бағдарламаларын ұдайы ұйымдастырады.
NPU-дың Қазақстандағы филиалы екі мемлекет басшысының үкілі үмітін ақтай отырып, екіжақты технологиялық ынтымақтастықтың жарқын айғағы ретінде қызмет етеді. Болашаққа көз жүгіртсек, ол Қытай-Қазақстан достығын сақтауға үлес қосатын мамандар буынын тәрбиелеу миссиясына адал болып қала береді.
Трансшекаралық бірлескен зерттеулерді үздіксіз тереңдету, кешенді кадрлар даярлау модельдерін жаңарту және технологиялар трансферті арналарын кеңейту арқылы филиал «Бір белдеу – бір жол» бастамасының жоғары сапалы құрылысына жәрдемдесе және Қытай мен Орталық Азияның одан да тығыз қауымдастығын құруға тұрақты ғылыми қуат бере отырып, деңгейі жоғары адам капиталын және озық технологиялық шешімдерді жүйелі түрде жеткізетін болады.
ҚАБЫЛДАУ ТУРАЛЫ АҚПАРАТ
Алдағы оқу жылына бакалавриат, магистратура және докторантура (PhD) бағдарламалары бойынша қабылдау науқаны толық ашылды. Біздің тиімді және жан-жақты трансшекаралық бірлескен даярлау моделімізге сүйене отырып, филиал жоғары сапалы қос дипломды бағдарламаларды, толық бейімделген оқу траекторияларын және сенімді шәкіртақы жүйесін ұсынады. Біз дарынды қазақстандық студенттерді өтініш беруге және өздерінің арманын қазіргі Жібек жолында іске асыруға қуана шақырамыз.
1. Ұсынылатын қос дипломды бағдарламалар
Филиал үздіксіз қос дипломды білім берудің кешенді жүйесін қалыптастырды. Оқуды сәтті аяқтағаннан кейін студенттер NPU мен әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың ресми дипломдарын алады.
Бакалавриат:
• 6B06109 Жасанды интеллект
Магистратура:
• 7M07135 Материалтану және материалдар технологиясы
• 7M06203 Электроника және байланыс технологиялары
• 7M06116 Компьютерлік ғылымдар және технологиялар
Докторантура (PhD):
• 8D07120 Материалтану және материалдар технологиясы
• 8D06108 Компьютерлік ғылымдар және технологиялар
Бағдарлама | Жалпы ұзақтығы | Оқыту моделі | Түсушілерге қойылатын талаптар |
Бакалавриат | 4 жыл | 2+2 (2 жыл ҚР-да, 2 жыл ҚХР-да) | Аяқталған орта білім |
Магистратура | 2 жыл | 1+1 (1 жыл ҚР-да, 1 жыл ҚХР-да) | Бакалавр дәрежесінің болуы |
Докторантура (PhD) | 4 жыл | 1.5+2.5 (1.5 жыл ҚХР-да, 2.5 жыл ҚР-да) | Магистр дәрежесінің болуы |
2. Оқыту тілдері және академиялық құрылым
Оқыту тілі бағдарлама деңгейлері бойынша бөлінеді: бакалавриат орыс-ағылшын қостілді форматын қолданады, ал магистратура мен докторантура бағдарламалары халықаралық академиялық стандарттарға сәйкес келу үшін толығымен ағылшын тілінде оқытылады. Барлық мамандықтар трансшекаралық кезеңдік бірлескен оқыту моделін қолданады:
Тілдік және жалпы құзыреттер: Үміткерлерде берік академиялық дайындық, дамыған кешенді дағдылар болуға және ағылшын тілін жақсы меңгеруге тиіс. IELTS 6.0-ден, TOEFL 80-нен, Duolingo 115-тен және одан жоғары сертификаттары бар талапкерлер академиялық әңгімелесуден босатылады.
Емтихан талаптары: Барлық түсушілер Қазақстан Республикасының мемлекеттік шәкіртақыларын алуға арналған тиісті бірыңғай ұлттық конкурстық іріктеуге қатысуға тиіс.
3. Оқу ақысы, тұрғын үй және стипендиялық саясат
Филиалдағы оқу ақысы әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың ресми стандарттарына сәйкес келеді. NPU-дағы оқу кезеңдері мен нақты шәкіртақылық қолдау туралы толық ақпарат төменде келтірілген:
Бакалавриат
NPU-дағы шығындар: оқу ақысы – жылына 25 000 юань; тұру – айына 450 юань.
Мемлекеттік қолдау: Қазақстан Республикасының мемлекеттік шәкіртақысы оқу ақысының толық құнын өтейді және тұруға айына 52 372 теңге (шамамен айына 750 юань) мөлшерінде шәкіртақы төлейді.
NPU ынталандырулары: Қытайда оқитын студенттер қосымша беделді «Study at NPU» Президенттік шәкіртақысына үміткер бола алады..
Магистратура
NPU-дағы шығындар: оқу ақысы – жылына 33 000 юань; тұру – айына 600 юань.
Мемлекеттік қолдау: Қазақстан Республикасының мемлекеттік шәкіртақысы оқу ақысының толық құнын өтейді және тұруға айына 117 098 теңге (шамамен айына 1600 юань) мөлшерінде шәкіртақы төлейді.
NPU ынталандырулары: «Study at NPU» шәкіртақысы кезеңдік қолдау көрсетеді: бірінші курста оқу ақысынан толық босатылады, екінші курста оқу ақысы мен тұру құны 100% жабылады, оған қоса өмір сүруге жеке жәрдемақы төленеді.
Докторантура (PhD)
NPU-дағы шығындар: оқу ақысы – жылына 42 000 юань; тұру – айына 900 юань.
Мемлекеттік қолдау: Қазақстан Республикасының мемлекеттік шәкіртақысы оқу ақысының толық құнын өтейді және тұруға айына 262 500 теңге (шамамен айына 3600 юань) мөлшерінде шәкіртақы төлейді.
NPU ынталандырулары: Қытайда оқитын студенттер оқу ақысын, тұру шығындарын толық жабатын және ай сайын шәкіртақы төлейтін «Study at NPU» шәкіртақысына өтініш бере алады.
4. Қабылдау комиссиясының және анықтамалардың ресми
арналары
NPU Қазақстандық филиалының қабылдау комиссиясы:
Тел: +7 (727) 377 3333 (қосымша 3183) / +86-29-88494381
E-mail: kazadmission@nwpu.edu.cn
WeChat: studyatnpu
Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың қабылдау комиссиясы:
Тел: +7 (727) 377 3333 (қосымша 1672 / 3366)
E-mail: abiturient@kaznu.edu.kz
Цзывэй ЛИ,
Солтүстік-Батыс политехникалық университетінің
Халықаралық ынтымақтастық департаменті директорының орынбасары, NPU Халықаралық колледжі директорының орынбасары,
NPU-дың қазақстандық филиалы директорының орынбасары
Сун ЦИН,
Солтүстік-Батыс политехникалық университетінің қазақстандық филиалы Бас кеңсесінің жобалау менеджері
ABSTRACT
The Kazakhstan Branch Campus of Northwestern Polytechnical University (NPU) in Almaty is a joint higher-education and research initiative established under the bilateral consensus of the leaders of China and Kazakhstan. Offering dual-degree programs across Bachelor's, Master's, and PhD levels in fields like artificial intelligence, materials science, and computer engineering, the branch integrates cross-border training with advanced scientific research platforms.
Казахстанский филиал Северо-Западного политехнического университета (NPU) в Алматы представляет собой совместную инициативу в сфере высшего образования и научных исследований, созданную в рамках двустороннего консенсуса лидеров Китая и Казахстана. Предлагая двудипломные программы бакалавриата, магистратуры и докторантуры (PhD) в таких областях, как искусственный интеллект, материаловедение и компьютерная инженерия, филиал интегрирует трансграничную подготовку с передовыми платформами научных исследований.
Comments