Білім берудегі үздіктер. Орал Калиев

Орал Тастыбайұлы Қалиев – Астана қаласы әкімдігінің Көлік және коммуникация жоғары колледжінің арнайы пәндер оқытушысы, қалалық әлеуметтік идеялар мен жобалар байқауының жүлдегері. 2016 жылы «Білім берудегі үздіктер» халықаралық энциклопедиясына енгізілді. Бұл педагогтің студенттері жыл сайын «Локомотивті басқару» құзыреттілігі бойынша WorldSkills аймақтық чемпионатына қатысады және жеңеді.

1986 жылы Орал Тастыбайұлы Алматы теміржол көлігі инженерлері институтын бітірді.

– Менің кәсіби еңбек жолым теміржолдан басталды, - дейді ұстаз. – Институтты бітіргеннен кейін мен локомотив-жөндеу депосында жұмыс істедім, теміржолдардың тартқыш жылжымалы құрамын жөндеумен және техникалық қызмет көрсетумен айналыстым. Практикалық жұмыс маған құнды тәжірибе берді – мен күнделікті қозғалыс қауіпсіздігі, пойыздар кестесін ұйымдастыру, әртүрлі қызметтермен өзара әрекеттесу мәселелерімен айналыстым.

Уақыт өте келе мен білімді іс жүзінде қолданып қана қоймай, оны жас ұрпақпен бөліскім келетінін түсіндім. Теміржол көлігі күрделі және жауапты сала болып табылады және бүкіл жүйенің тиімділігі мен қауіпсіздігі мамандарды даярлау деңгейіне байланысты. Дәл осыны жете түсіну мені ұстаздық жолға әкелді.

Мен үшін білім беру ғана емес, сонымен қатар мамандыққа деген қызығушылықты арттыру, студенттердің бойында жауапкершілікті және өздерінің болашақ жұмысының маңыздылығы туралы түсінікті қалыптастыру маңызды. Оқытушылық қызметте мен болашақ мамандарға мамандығына сенімді түрде кіруге көмектесе отырып, практикалық тәжірибені педагогикалық мамандықпен байланыстыруға мүмкіндік таптым.

Менің мамандығымда мені теория мен практиканың үйлесімі шабыттандырады: біз құрылғылар мен технологияларды үйреніп қана қоймай, оларды теміржолдың нақты жағдайында қолдануға үйретеміз. Студенттердің біртіндеп күрделі техникалық мәселелерді шеше алатын әрі пойыз қозғалысының қауіпсіздігіне жауап беретін нақты мамандарға айналуын көру өте маңызды.

– Қалай ойлайсыз, бұл жұмыс жастарды несімен қызықтырады?

– Бұл мамандық жастар үшін тартымды, өйткені ол әрқашан сұранысқа ие болады: теміржол көлігі – стратегиялық сала, онсыз экономиканы дамыту мүмкін емес. Тартқыш жылжымалы құраммен жұмыс жауапкершілікті, техникалық ойлауды және командада жұмыс істей білуді талап етеді, яғни бұл кәсіби өсу мен тұрақты болашаққа мүмкіндік береді. Сонымен қатар, жұмыстың ерекшелігі – динамика, заманауи технологиялар және үлкен іске қатысу сезімі.

Бұл мамандық теміржол техникасына қызығушылық танытатын, күрделі механизмдердің құрылымын түсінуді ұнататын және заманауи технологиялармен жұмыс істегісі келетіндерге жарайды. Бұл командада жұмыс істеуге және пойыздардың қауіпсіздігі мен үздіксіздігі олардың жұмысына тікелей байланысты екенін түсінуге дайын жауапты және ұқыпты адамдарға арналған. Сонымен қатар, бұл мамандық тұрақтылықты, мансаптық өсу перспективаларын бағалайтын және экономиканың негізгі салаларының бірінде сұранысқа ие маман болғысы келетіндер үшін тартымды.

– Оқытуда қалай жетістікке жетуге болады?

Оқытудағы жетістік бірнеше компоненттен тұрады. Біріншіден, бұл мамандықты дұрыс таңдау: студент оның маңыздылығын жете ұғынып, болашақта не істегісі келетінін түсінген кезде. Жеке жұмыс істеуге және үнемі дамуға деген ұмтылыс маңызды рөл атқарады, өйткені күш пен тәртіп болмаса, нағыз маман болу мүмкін емес.

Тәлімгер-оқытушылар мен өндірістік оқыту шеберлерінің маңызы зор, олар мамандықты игеріп қана қоймай, жауапкершілікке, іске қызығушылыққа тәрбиелеуде көмектеседі. Әрине, колледждің өзі маңызды: оның оқу базасы, практикасы, болашақ маман қалыптасатын атмосфера. Мұның бәрі біріктірілген кезде, студенттің өмірге дайындалған және сұранысқа ие маман болып шығатынына сенімділік пайда болады.

– Сіздің салаңызда жас кадрларға деген үлкен қажеттілік бар ма?

Иә, қажеттілік өте жоғары. Теміржол көлігі – бұл стратегиялық сала және тартқыш жылжымалы құрамға қызмет көрсетуді және жөндеуді білетін білікті мамандарсыз пойыздардың үздіксіз және қауіпсіз қозғалысын қамтамасыз ету мүмкін емес. Сонымен қатар, жаңа технологияларды дамыту, жылжымалы құрамды жаңарту және цифрлық шешімдерді енгізу заманауи білімі мен практикалық дағдылары бар мамандарды талап етеді. Бүгінгі таңда салада жас кадрлардың жетіспеушілігі байқалады, сондықтан колледж түлектері сұранысқа ие және мамандығы бойынша тез жұмыс табады.