Сенім мен бет-бейненің қосылғыштары: Астана қаласы әкімдігінің Әдістемелік орталығы

Мұғалімнің үздіксіз кәсіби дамуы бүгінгі таңда білім беру жүйесінің тұрақтылығының негізгі шарты болып табылады. Дәл осы міндетті Астана қаласының Білім басқармасы педагогтер мен білім беру ұйымдарын әдістемелік сүйемелдеудің тірек буыны ретінде әрекет ететін, педагогтерді кәсіби мансап бойы қолдайтын және елордада білім беру сапасын арттыратын Әдістемелік орталық арқылы дәйекті түрде шешеді.

Әдістемелік орталық Астананың барлық негізгі білім беру секторларымен – мектепке дейінгі ұйымдардан бастап колледждерге дейін деңгейлердің сабақтастығын, оқыту мазмұны мен технологияларын жаңартуды, кәсіптік бағдарлауды, инклюзивті тәжірибелер мен цифрлық шешімдерді дамытуды қамтамасыз ете отырып жұмыс істейді. Өсудің, танудың және ашық сараптамалық бағалаудың құралы ретінде мұғалімнің кәсіби портфолиосын қалыптастыруға, сондай-ақ үздік тәжірибелерді тарату үшін жағдай жасауға ерекше назар аударылады.

Медиа құрастырушы бұл жұмыстың маңызды бөлігіне айналуда: басылымдар, цифрлық платформалар, кәсіби форумдар және арнайы жобалар педагогтер, басқарушылар және ата-аналар қауымдастығы арасындағы ашық диалог кеңістігін қалыптастырады. Бұған қызықты авторлық материалдар жанды кәсіби талқылаумен үйлестірілген «Современное образование» журналының жақында шыққан Астанаға арналған арнайы саны айқын мысал болды. Елордалық білім беру ұйымдарының басшылары мен педагогтерінің өз тәжірибесін ашық бөлісуге көптеп тартылуы қалада білім беруді дамытуға жүйелі көзқарастың қалыптасқанын көрсетеді, Әдістемелік орталықтың білім беру технологияларын жаңарту қарқынын қамтамасыз етудегі және педагогикалық қоғамдастықты біріктірудегі рөлін растайды.

Біз Астана қаласы әкімдігі Әдістемелік орталығының басшысы Сындар ДӘУЕШОВАМЕН бүгінгі таңда бұл жұмыстың қалай жолға қойылып жатқаны және орталық ұжымының алдында қандай басымдықтар мен нақты міндеттер тұрғаны туралы әңгімелестік.

– Сындар Мұратқызы, сіздің ойыңызша, Астана қаласының Білім басқармасы мен Әдістемелік орталығы бүгінгі таңда қандай жобалар мен жұмыс бағыттары арқылы елордадағы білім беруді дамыту міндеттерін барынша тиімді шеше алады? Алдағы жыл несімен ерекшеленетін болады?

– Әр жыл жаңа тәжірибелерді, шығармашылық және жоспарланған мақсаттарды жүзеге асыруды әкеледі. Өткен 2025 жыл Жұмысшы мамандықтар жылы болды, сондықтан Әдістемелік орталықтың қызметі де осы салаға бағытталған. Кәсіптік бағдарлау және бейіндік оқыту білім беру ұйымдарын әдістемелік сүйемелдеуде жетекші орындардың бірін иеленді. «1000 бейіндік сынып» жобасы 13 бағыт бойынша іске қосылды:

– тамақтануды ұйымдастыру және мейрамхана қызметі,

– автомобиль көлігіне техникалық қызмет көрсету,

– өрт қауіпсіздігі,

– дәнекерлеу ісі,

– дизайн,

– тігін өндірісі,

– көлік және логистика,

– IT-бағыт,

– педагогикалық бағыт,

– медицина,

– лифт шаруашылығы,

– туризм және қонақүй бизнесі.

Жобаға 7 ЖОО – Л. Н. Гумилев атындағы ЕҰУ, Қ. Құлажанов атындағы Қазақ технология және бизнес университеті, С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті, Astana IT University, «Астана» медицина университеті, Мұхаметжан Тынышбаев атындағы АLT Университеті, «Астана» Халықаралық университеті, Астана қаласының 25 колледжі мен 49 мектебі қатысады. Бейіндік сыныптардың жұмысына ҚР Лифт компанияларының қауымдастығы, «ҚТЖ» АҚ» Ұлттық компаниясы, Астана қаласының Төтенше жағдайлар департаменті, «Sandyq» және «Sirne» мейрамханалары, Rixos және Sheraton, Astana Hub қонақүйлері, «Shipager-clinic» ЖШС, Астана қаласының Қалалық жедел жәрдем станциясы, «Қамқор-Астана» сияқты бейіндері бойынша колледждердің әлеуметтік әріптестері де тартылатын болады.

Бейіндік сыныптарда қазір 1794 оқушы оқиды. Колледждер мен жоғары оқу орындары мектептермен келісілген тақырыптық жоспарлар әзірледі. Дәрістер, шеберлік сыныптары, экскурсиялар, тренингтер, дөңгелек үстелдер және тағы басқа түрде өткізілетін сабақтарды арнайы пәндер оқытушылары мен өндірістік оқыту шеберлері жүргізеді.

Бұл жобадағы педагогикалық бағытты ерекше атап өткім келеді, өйткені «Педагогикалық сынып» жобасы үшінші жыл қатарынан жұмыс істеп келеді.

2025-2026 оқу жылында жоба аясында 21 сынып ашылды, онда 346 оқушы, оның ішінде мемлекеттік тілде – 225, орыс тілінде – 121 оқушы оқиды. Педагогикалық сыныптардың жұмысы Астана халықаралық университетімен, Астана Халықаралық университетінің педагогикалық колледжімен, Еуразиялық гуманитарлық институтымен және А. Қ. Құсайынов атындағы колледжбен, Еуразиялық гуманитарлық институт колледжімен, М. Жұмабаев атындағы Халықаралық колледжбен бірлесіп жүзеге асырылады. Жоба аясында № 26 мектеп-гимназиясының базасында 2025 жылдың наурыз айында «iTeacher» III Жастар педагогикалық форумы ұйымдастырылды, оған Астана, Қостанай және Павлодардан 100-ден астам 9-11 сынып оқушысы қатысты, ал мамыр айында «Кәсіби старт» слеті өтті.

Жұмысшы мамандықтар жылының соңындағы басты оқиға халықаралық және республикалық кәсіптік-техникалық білім беру конкурстарының жүлдегерлеріне, елордалық жеңімпаздарды дайындайтын сарапшыларға құрмет көрсету болды. Көптеген әлеуметтік серіктестердің елорда колледждерімен бірлесіп студенттер мен оқытушылар үшін үлкен мүмкіндіктер ашатын жаңа жоспарларды белгілегені қуантады:

– «City Transportation Systems» ЖШС бес жұмысшы мамандығы бойынша 80 студентті жұмысқа орналастырады;

– Травматология және ортопедия халықаралық ғылыми-өндірістік орталығы Құрылыс-техникалық колледжінің базасында медициналық ортопедиялық бұйымдар шығаратын лазерлік білдектері бар өндірістік алаң ашты;

– «Фирма Алкон+» ЖШС Кәсіптік-техникалық колледжбен бірлесіп оқу-өндірістік цех ашып, технологиялық карталары бар заманауи алюминий және металл-пластик конструкцияларды өндіру бойынша өнеркәсіптік жабдықтармен қамтамасыз етті;

– «БалТех Орталық Азия» компаниясы Техникалық колледжбен бірлесіп, шектес кәсіптер алу үшін колледж базасында Өнеркәсіптік механика бойынша халықаралық білім беру хабын құрды;

– Қоғамдық тамақтану және сервис колледжінің базасында «Кондитер академиясы» және «Жаңа технологиялар зертханасы» ашылды. Disciples Escoffier қауымдастығының 2026 жылы Францияда өткен Coupe du Monde de la Chocolatine халықаралық чемпионатына қатысуға шақырту алуы Қоғамдық тамақтану және сервис колледжінің студенттері мен оқытушыларының жемісті жұмысының нәтижесі болды;

– Сервис және туризм колледжінің базасында «Романтик» фирмасымен бірлесіп Флористика жөніндегі ресурстық орталық ашылды, оның қызметі шеңберінде Голландияда 2026 жылы біліктілікті арттыру курстарында бір оқытушы мен бір студентті оқыту жүзеге асырылады;

– «Қазгидрогеология» ұлттық гидрогеологиялық қызметі Технологиялық колледжбен бірлесе отырып, Жасанды интеллект және жерасты суларының цифрлық мониторингі және Астананың су басу қаупін бағалау орталығын құру жобасын іске қосты.

2025 жылы Әдістемелік орталық бастамаларының бірі Орталық Азия елдерінің қатысуымен елордалық педагогтер мен шетелдік сарапшылардың тәжірибесін ашып көрсететін Халықаралық педагогикалық форум өткізу болды.

Форумның тақырыбы «Құндылық. Тұлға. Болашақ» – «Ценности. Личность. Будущее» дәл қазір өзекті, өйткені «Адал азамат» Біртұтас тәрбие бағдарламасы – бұл іс-шаралар ғана емес, сонымен қатар пән мұғалімінің ұлттық құндылықтарды пәндік мазмұнға интеграциялау бойынша күнделікті, сағат сайынғы жұмысы. Бұл форумға 1500-ден астам педагог, әдіскер, ғалым, білім беру саласындағы сарапшы офлайн форматта қатысты және ешкім құр қол кетпеді, олардың әрқайсысы өздері үшін жаңа, қызықты, пайдалы нәрсе алды. Ал іс-шараның тікелей эфирі ауқымды болды, өйткені ол бүкіл республикаға таратылды.

– Педагог бүгінде жарияланымдар, платформалар және әлеуметтік желілер арқылы көпшілікке танымал бола бастады. Әдістемелік орталық осы ашық кәсіби ортаны құруға қалай көмектеседі?

– Біз, әдіскерлер, мұғалімнің сапалы жұмысынан білім беру ұйымының имиджі қалыптасады, оның арқасында білім алушылардың, тәрбиеленушілер мен студенттердің білім сапасы артады, педагогтің өзін-өзі жетілдіруі, өзінің кәсіби деңгейімен жұмыс жасау үлкен рөл атқарады деп үнемі айтып жүреміз. Бұл жұмыс критерийлері өзара байланысты және бір-бірінен ажырамайды. Тек осылай ғана елордалық білім беру жүйесі алдыңғы қатарға шығады. Әрине, Әдістемелік орталық бұған әдістемелік көмек пен қолдау көрсетеді.

Педагогтердің оң тәжірибесін тарату мақсатында қалалық оқу-әдістемелік кеңес жұмыс істейді, ол мұғалімдердің авторлық материалдарын қалалық деңгейде қарайды және оларды республикалық деңгейде тарату үшін ұсынады. Педагогтердің авторлық жұмыстарын сараптаудың ашықтығы мақсатында электрондық платформа құрылды, онда мұғалімнің авторлық жұмысы жүктеліп, сарапшылар оны қарап, кері байланыс беретін жеке кабинеті бар. Бұл ретте педагогтің құпиялылығы мен дербес мәліметтері сақталады, оның авторлық құқығы қорғалады. Бұл платформа 2025 жылдың күзінен бастап жұмыс істей бастады және педагогтер мен сарапшылардың жұмысын едәуір жеңілдетеді.

2025 жылы қалалық оқу-әдістемелік кеңес үш отырыста авторлық жұмыстардың сараптамасының қорытындысын шығарды: барлық түрдегі және үлгідегі білім беру ұйымдары педагогтерінің 4115 жұмысы келіп түсті, 3706 жұмыс қаралды. Қалалық деңгейде оң тәжірибені тарату үшін 2826 жұмыс ұсынылды, 218-і сараптама және қарау үшін Республикалық оқу-әдістемелік кеңеске жіберілді, оның ішінде 71 авторлық жұмыс оң нәтиже алды.

Әдістемелік орталық әртүрлі жұмыс түрлері мен іс-шаралар түрлері: конференциялар, оқыту семинарлары мен вебинарлар, кәсіби конкурстар, шеберлік сыныптары, инновациялық жобаларды іске асыру арқылы педагогтерге үздіксіз білім беруге айтарлықтай күш салады. Дәл осындай жұмыс арқылы педагог өзінің әдістемесін, практикасын көрсетіп қана қоймай, белгілі бір тәжірибе, жаңалық, білім беру шешімін ала алады.

Сонымен қатар, орталықта «Zertte» республикалық ғылыми-зерттеу журналы жұмыс істейді, онда педагогтер сабақты зерттеу нәтижелері, білім алушылармен зерттеу жұмыстары, жаңа жобалар мен бағдарламаларды іске асыру туралы әңгімелейді.

Білім беру ұйымдары атқарылған жұмыстар туралы ақпаратты әлеуметтік желілерде, бұқаралық ақпарат құралдарында, сайттарда үнемі жариялап отырады. Әр мектептің өз сайты, БАҚ-тағы өз парақшалары бар. Facebook, Instagram, TikTok, YouTube әлеуметтік желілерінде педагогтердің басым көпшілігі жеке аккаунттарын ашып, әріптестерімен тәжірибе бөліседі.

Жақын арада «Үздік ұстаз» жобасының іске асырылатыны туралы жақсы жаңалықпен бөліскім келеді, ол жетекші мұғалімдердің, «Үздік педагог» республикалық байқауы жүлдегерлерінің тәжірибесін тарататын болады. Мұғалімдердің әдістемелік инновациялары мен құралдары, сондай-ақ теледидар мен онлайн-ресурстар туралы мақалалар мен сұхбаттарға, подкасттарға медиақолдау көрсетіледі.

– Астананың Әдістемелік орталығы бірқатар цифрлық платформаларды ұсынады. Мұғалімдер ол жерден қандай қызықты дүниелер табуы мүмкін және олар өз дағдыларын қалай жақсарта алады?

– Журналыңыздың Астанаға арналған санында біз елордада жүзеге асырылып жатқан халықаралық жобалар туралы айттық. Бұл Астананың білім беру жүйесінде алты жыл бойы жүзеге асырылып келе жатқан және қазіргі уақытта 25 мектеп пен 500 педагогті қамтыған, Кембридж университетінің білім беру факультетімен мұғалімнің тәжірибесіне зерттеушілік тәсілді енгізу және мектепішілік көшбасшылықты дамыту арқылы оқыту сапасын арттыру бойынша бірлескен әріптестік бағдарлама болып табылатын «SHARE» жобасы (School and Hub Action for Research and Education), сондай-ақ «Global Scholars», «Cisco», «Мектеп: болашақтың серіктесі», Interactive Task Learning System, Nestle компаниясының «Салауатты тамақтану мектебі», «Тілге бойлау» және т.б. жобалар.

Цифрлық технологиялардың біздің күнделікті өмірімізге тереңірек енетіні анық. Сондықтан оларға сүйене отырып жұмыс істеу өте маңызды. Осы мақсатта Астана қаласының ғана емес, бүкіл республиканың педагогтеріне пәндік мазмұны бойынша қашықтықтан әдістемелік көмек көрсетуге арналған Elordamektep.kz, Online-Metod.kz, Astana-modern.kz интернет-платформалары ұйымдастырылған және жұмыс істейді.

Бұл платформаларда мектепке дейінгі, орта, техникалық және кәсіптік, қосымша, арнайы білім беру бойынша МЖМБС сәйкес қашықтықтан сабақ өткізу үшін біз әзірлеген кешенді әдістемелік ресурстар орналастырылған. Мұндай ашық онлайн-платформалар елорда педагогтерінің озық тәжірибесін әдістемелік және әдістік қолдауға және таратуға мүмкіндік береді.

Elorda-mektep.kz платформасында 14 282 бейне сабақ орналастырылған, оның ішінде мектепке дейінгі білім беру бойынша – 1 249, орта білім беру бойынша – 10 914, техникалық және кәсіптік білім беру бойынша – 877, қосымша білім беру бойынша – 882, арнайы білім беру бойынша – 226, кітапхана сағаты бойынша – 89 сабақ бар. Сайттың статистикалық мәліметтері бойынша, ол айына орта есеппен 2,5 миллион қаралым жинайтындығын айта кету керек. Мұның бәрі біздің мұғалімдерге әдістемелік көмек көрсетудің бір қыры ғана.

Online-Metod.kz – қашықтықтан әдістемелік сүйемелдеудің ашық онлайн-алаңы, педагогтердің кәсіби құзыреттілігін арттыруға және білім беру процесінде цифрлық технологияларды тиімді қолдануға бағытталған жоба. Сайтта сабақты тиімді жоспарлау, оқушылар мен ата-аналарға кері байланыс беру, бейне редакторларда өз сабақтарын әзірлеу сияқты бағыттар бойынша педагогтерге арналған өзекті онлайн-семинарлар мен курстар жинақталған. Қазіргі уақытта мұнда қазақ және орыс тілдерінде 143 бейнесабақ орналастырылған.

PR-стратегия орталықтың қызметін де белсенді түрде көрсетеді: astana-modern.edu.kz сайтының мазмұны үнемі толықтырылып отырады, онда 300-ге жуық бет, үш мыңнан астам жаңа материал, жүзден астам конкурс, төрт мыңға жуық құжаттар-мақала, анонстар, әдістемелік ұсынымдар, таныстырылымдар, жаңалықтар, республикалық конкурстар, баспасөз-релиздері орналастырылған.

– Астананың мектепке дейінгі білім беру ұйымдарымен қандай жұмыс жүргізіп жатырсыз?

– Балабақшаларды әдістемелік сүйемелдеу мектепке дейінгі білім берудің мемлекеттік стандартына сәйкес жүзеге асырылады және бұл, ең алдымен, осы бағдарламада белгіленген әртүрлі жас топтарындағы балалардың күтілетін даму нәтижелеріне қол жеткізу деңгейін анықтауға мүмкіндік беретін Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу бағдарламасының мазмұнын игеруді бағалау.

Бұл бағалау мониторинг арқылы жүргізіледі, оның нәтижелерін педагогтер одан әрі білім беру қызметін жоспарлау үшін, оның ішінде баламен жеке жұмысты ұйымдастыру үшін пайдаланады. Мониторинг қорытындысы бойынша баланың жеке даму картасы толтырылады.

Мониторинг критерийлері балалардың физикалық, коммуникативтік, танымдық, интеллектуалдық, шығармашылық даму деңгейін, зерттеу қабілеттерін, сондай-ақ жас ерекшеліктеріне сәйкес әлеуметтік-эмоционалдық икемділіктері мен дағдыларын көрсетеді.

Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалардың дамуын жоспарлауға және бағалауға ата-аналарды тарту, бейімделген білім беру бағдарламасын әзірлеу және іске асыру, сондай-ақ ерекше білім беру қажеттіліктері бар баланы тиісті оқу материалдарымен қамтамасыз ету бойынша үлкен жұмыс жүргізіледі. Отбасы мен балабақша арасындағы тиімді өзара іс-қимыл оқушының жеке ерекшеліктерін толық ескеруге, оның оқу мотивациясын сақтауға және туындаған оқу қиындықтарына жедел жауап беруге мүмкіндік береді.

Сондай-ақ, балабақша балаларды мектепке белсенді түрде дайындап жатқанын атап өткен жөн. Мектеп пен балабақша қызметін үндестіру арқылы білім беру процесінің үздіксіздігін қамтамасыз ету, педагогтердің өзара іс – қимылын нығайту және балалардың мектепке дейінгі және бастауыш білім беру ұйымдары арасында мектепте оқуға дайындық деңгейін арттыру мақсатында жалпы білім беретін мектептерді жақын маңдағы мектепке дейінгі ұйымдарға бекітуді көздейтін білім беру округтері (мектеп-балабақша) арқылы жүйелі жұмыс ұйымдастырылды. Білім беру округтерінің қызметі үш негізгі жобаны: «Балақайлар мектебі», «Педагогикалық сабақтастық», «Adaptation days» жобасын іске асыру негізінде жүзеге асырылады.

Әдістемелік жұмыстың бұл бағыты мектептер мен балабақшалар арасындағы тығыз байланысты қамтамасыз етеді, балалардың бірінші сыныпта білімге тез бейімделуіне ықпал етеді және білім беру деңгейлері арасындағы ауысу кезіндегі ықтимал қиындықтарды азайтады.

– Колледждер еңбек нарығының талаптары мен жаңа технологияларға белсенді түрде бейімделуде. Астананың техникалық және кәсіптік білім беру жүйесінде қандай негізгі өзгерістерді көріп отырсыз және Әдістемелік орталық бағдарламаны жаңартудан бастап жасанды интеллект пен тәжірибеге бағытталған оқытуды енгізуге дейінгі бұл ауысуды қалай қолдап отыр?

– Колледжде оқудың өзіндік ерекшеліктері бар, өйткені ол кәсіби құзыреттілікті қалыптастыруға бағытталған. Осыған байланысты студенттің тәжірибеге бағытталған және өзіндік жұмысына көп көңіл бөлінеді. Қазіргі уақытта колледждер кәсіптік стандарттарды, Worldskills стандарттарын, демо емтихан өткізуді, негізгі білім беру бағдарламасына (Major) қосымша микробіліктіліктерді, сондай-ақ жасанды интеллект құралдарын кәсіби қызметте қолдану бойынша қосымша білім беру бағдарламаларын (Minor) енгізуді ескеретін білім беру бағдарламаларын әзірлейді. Осыған байланысты орталықтың әдіскерлері колледждердегі сабақтарға қатысу кезінде пәндерді оқыту әдістемесіне, оқытудың заманауи технологияларын пайдалануға, білім мен практикалық дағдыларды бағалау жүйесіне ерекше назар аударады.

Техникалық және кәсіптік білім беру бөлімінің әдіскерлері колледждердегі педагогтер мен өндірістік оқыту нұсқаушылары үшін білім беру семинарларын, әдістемелік десанттарды, педагогикалық тренингтерді және жеке консультацияларды жүйелері түрде өткізеді.

Астана колледждерінде оқу процесінде жасанды интеллект платформаларын пайдаланатын жобалар іске қосылды. Техникалық мамандықтар студенттері үшін оқу процесіне Otis, Kone, TK Elevator, Schindler, «Интеллектуалды көлік жүйелері», техникалық қызмет көрсетудегі ЖИ (ақауларды алдын ала болжау), BIM-модельдеу платформалары енгізілді. Медициналық мамандықтар үшін медбикелерге арналған оқыту жаттықтырғыштары пайдаланылуда. Білім беру процесінде колледждердің 612 педагогі жасанды интеллекті қолдану бойынша біліктілікті арттыру курстарынан өтті.

Қашықтықтан және гибридті оқыту платформалары (Moodle, Google Classroom, SmartNation, Cisco, Huawei, Samsung Innovation Campus, Kaspersky Classroom, Fab Lab және т.б. зертханалары мен мамандандырылған сыныптары), VR-жаттықтырғыштары, сандық симуляторлар және 3D-модельдеу құралдары (AutoCAD, SketchUp) пайдаланылуда. Бұл әсіресе техника, дизайн, логистика және өндіріске қатысты мамандықтарда тиімді. Мысалы, Құрылыс және техникалық колледжінде «Автокөлікке техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану» мамандығы бойынша оқытуға арналған интерактивті модульдік жүйе қолданылады; Көлік және коммуникация жоғары колледжінде «Теміржолдардың тартымдық жылжымалы құрамын пайдалану, жөндеу және техникалық қызмет көрсету» мамандығы бойынша практикалық сабақтарда виртуалды шындық және VR-көзілдіріктері қолданылады; Техникалық колледжде «Лифт жүйелері және эскалаторлар» мамандығы бойынша пәндерді оқыту кезінде СББ (сандық бағдарламалық басқару) кеңінен қолданылады.

Сонымен қатар, қауіпсіздік талаптарына сай келетін сенімді қорғауды қамтамасыз ету үшін KABA эжүйесі, Face ID жүйесі – Hikvision/Qamqor AI – ID-карты кіруді бақылау және басқару жүйесі қолданылады.

Білім беру бағдарламалары мен дипломдардың халықаралық деңгейде танылуын қамтамасыз ету үшін Астана колледждерінің халықаралық салалық аккредиттеуден өтетіндігін айта кету керек. Бүгінгі таңда Технология колледжі, «Astana Polytechnic» жоғары колледжі, Көлік және коммуникация жоғары колледжі және Техникалық колледж осы аккредиттеуді аяқтады.

Колледж студенттері мамандық біліктіліктерін тану үшін халықаралық сертификаттаудан өтеді, тізілімге енгізілген және әртүрлі елдердегі жұмыс берушілер мен қауымдастықтар таныған сертификаттар алады.

Колледж студенттері мен оқытушыларының академиялық мобильділік ережелеріне сәйкес, Astana Polytechnic жоғары колледжінің, Техникалық колледжінің, Көлік және коммуникация жоғары колледжінің, Технология колледжінің, Қоғамдық тамақтандыру және қызмет көрсету колледжінің, Қазақстан халықаралық колледжінің және М. Тынышбаев атындағы Қазақ көлік және коммуникация академиясы жанындағы Ақмола колледжінің 34 оқытушысы Түркия, Англия, Дубай, Франция, Қытай, Оңтүстік Корея, Грузия және басқа да елдерде тағылымдамадан өтті, онда олар заманауи технологиялар, инновациялар және жұмыс әдістері туралы білім алды.

Астанада шетелдік білім беру мекемелерімен келісімшарттарға қол қойылды, оның аясында 2025 жылы Тамақтандыру және қызмет көрсету колледжінің және М. Тынышбаев атындағы Қазақ көлік және коммуникация академиясы жанындағы Ақмола колледжінің 24 студенті Түркия мен Қытайда тағылымдамадан өтті.

– Соңғы кезде инклюзияға қатысты жаңартулар немесе жаңа әдістемелер пайда болды ма?

– Соңғы жылдары инклюзивті білім беру саласында айтарлықтай жетістіктерге қол жеткізілді. Арнайы білім беру қажеттіліктері бар балалардың білім алуына және әлеуметтенуіне қол жеткізуді жақсарту, кешенді қолдау мен оқыту тәжірибелерінің сапасын арттыру және бірқатар жаңа тәсілдер мен әдістерді енгізу бойынша ауқымды жұмыстар жүргізілуде. Атап айтқанда, психологиялық-педагогикалық қолдаудың әмбебап дизайны үш деңгейде жүзеге асырылуда:

– бірінші деңгей: сыныптық қолдау – пән мұғалімі мен сынып жетекшісі сабақ барысында қолдау көрсетеді, бағдарламаларды оқушының қажеттіліктеріне бейімдейді, жеке бағдарламалар жасайды және жеке қолдау бағыттарын әзірлейді;

– екінші деңгей: психологиялық-педагогикалық қолдау қызметінің мамандарын, білім беру психологтарын, әлеуметтік қызметкерлерді және оқытушы көмекшілерін тарту;

– үшінші деңгей: қажет болған жағдайда арнайы мамандарға (логопед, дефектолог, сурдопедагог, тифлопедагог және т.б.) жолдау.

Психологиялық-педагогикалық қолдаудың әмбебап дизайнын енгізудің негізгі мақсаты – оқудың әрбір кезеңінде тек белгілі бір сәтте ғана емес, сонымен қатар үздіксіз негізде жүйелі және жоғары сапалы қолдау көрсету.

Сонымен қатар, білім беру мекемелерінде Психологиялық-педагогикалық қолдау қызметінің жұмыс істеу ережелері бекітілгенін және ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды қолдау алгоритмі анықталғанын атап өткен жөн.

2023 жылы қабылданған Арнайы және инклюзивті білім беруді дамытудың жол картасы аясында білім беру мекемелерінде ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды сапалы білім беру және саналы тәрбиелеу, сондай-ақ оларды кәсіби бағдарлау үшін жағдайлар жасау бойынша жүйелі жұмыстар жүргізілуде.

Арнайы білім беру қажеттіліктері бар оқушыларды ерте бейімдеуге арналған «Менің болашақ мамандығым» эксперименттік бағдарламасы жүзеге асырылып жатқан астананың пилоттық мектептерінде (№ 23, 65, 71, 79, 83, 89 және 96) мектептің материалдық-техникалық базасын ескере отырып, «Тігін ісі» және «Аспаздық ісі» біліктіліктері бойынша сабақтар өткізілуде.

– Жеке тұлғаны тәрбиелеу тұрғысынан Астанадағы әдістемелік ұсынымдардың негізгі идеялары қандай?

– Мұғалімнің басты міндеті – баланың санасында шам жағу, саңылауын ашу, ой-өрісін кеңейту және айналасындағы әлемді түсінуге көмектесу – бұл дәлелдеуді қажет етпейтін шындық.

Сондықтан сапалы білім беру, өскелең ұрпақты саналы түрде тәрбиелеу – білім беру жүйесінің ең өзекті міндеттерінің бірі. «Ел болам десең, бесігіңді түзе», – деген ұлы Мұхтар Әуезов, яғни ұлт деп аталу үшін тәрбиені бесіктен бастау керек және бұл, айтпақшы, ұлттың тамырын, қанын, жанын таза ұстаудың ең қысқа жолы. Мемлекеттің ұлттық бірегейлігі мен тәуелсіздігін сақтау, ел егемендігінің тірегі – елорданың барлық білім беру ұйымдарында белсенді іске асырылатын «Адал азамат» біртұтас тәрбие бағдарламасының құндылықтары.

Біз осы ұлттық құндылықтарды өз ұрпағын тәрбиелеу мен білім берудегі бүкіл адамзаттың озық қағидаттарымен байланыстыруға, әр баланың жеке қабілеттерін, таланттарын ашуға, өзіне және болашаққа – өзімізге және елімізге деген сенімділікті нығайтуға, сондай-ақ осы қағидаттарды пәндік мазмұнға біріктіруге тиіспіз. Педагог пәнді оқытып қана қоймай, адалдықты, әділдікті, мейірімділікті, қайырымдылықты, табиғат пен қоршаған ортаға ұқыпты қарауды, азаматтық жауапкершілік пен отансүйгіштікті тәрбиелеуі керек. Бұл процесс біржақты бола алмайды, ол тәрбие процесінің барлық қатысушыларының: мұғалімдердің, білім алушылардың және ата-аналардың бірлескен әрекеттерімен жүзеге асырылады.

– Сындар Мұратқызы қызықты жауаптарыңыз үшін алғыс білдіремін. Бұл жауаптарлар оқырмандарымызға елорданың білім беру жүйесінің маңызды буыны – әдістемелік сүйемелдеудің жұмысын жақсы түсінуге көмектеседі. Әріптестеріңізге, педагогтерге қандай тілек айтар едіңіз?

– Біздің мемлекетіміздің білім беру саясаты оқушылардың үнемі өзгеріп отыратын әлемде табысты өмір сүруге дайын болуын қамтамасыз ете отырып, педагогикалық процесті нақты, тұтас нәтижелерге қол жеткізуге бағыттайды. Бұл дегеніміз, оқушы білімін аяқтағаннан кейін меңгеруі керек негізгі құзыреттер, құндылықтар мен жеке қасиеттер жиынтығын қамтитын тамаша оқу нәтижесінің кешенді бейнесі ретінде түлек моделін дайындау. Әрбір педагог осындай мақсаттарға қол жеткізу үшін өзінің жауапкершілігін сезіне отырып еңбек етуге, елорданың білім беру жүйесінің алдыңғы қатарда болуына жеке өзінің ықпалын тигізуге, республика педагогтері үшін үлгі болуға тиіс.

---

АННОТАЦИЯ

Руководитель Методического центра акимата города Астаны Сындар Дауешова рассказывает о деятельности Методического центра Управления образования города Астаны как ключевого звена системы непрерывного профессионального развития педагогов. Раскрываются основные направления его работы – методическое сопровождение на всех уровнях образования, обновление содержания и технологий обучения, развитие инклюзивных и цифровых практик, а также формирование профессионального портфолио педагога.