Кәсіби өсу көпірі: М. Әуезов атындағы ОҚЗУ-дың Шыршықтағы филиалы

Жастар мен өңір экономикасына жаңа мүмкіндіктер ашатын трансшекаралық бастамалар Орталық Азияның білім беру кеңістігінің маңызды бөлігіне айналуда. Мұндай серіктестіктің жарқын мысалы – М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университетінің Өзбекстан Республикасының Шыршық қаласында филиалын ашуы болды. Екі елдің үкіметаралық келісімдерінде бекітілген бастама бірте-бірте серпінді ғылыми-білім беру орталығына айналып келеді.

Жобаның тарихы 2017 жылдан басталды: сол кезде Өзбекстаннан келген талапкерлердің Оңтүстік Қазақстан университетінде оқуға деген қызығушылығы арта түскен болатын. Бір жылдан кейін Өзбекстан астанасы Ташкентте университеттің оқу-консультациялық орталығы жұмыс істей бастады, алайда уақыт өте келе білім алушылар санының қарқынды өсуі неғұрлым ауқымды форматты талап етті. 2024 жылдың тамыз айында паритеттік негізде құрылған филиал Шыршықта алғашқы студенттері үшін ресми түрде есігін ашты, ал ашылу салтанатына Қазақстан мен Өзбекстан президенттерінің қатысуы жобаның маңыздылығын растады.

АЛҒАШҚЫ НӘТИЖЕЛЕР ЖӘНЕ ҚАЛЫПТАСУ ДИНАМИКАСЫ

сәтті аяқтады: оқу процесі жолға қойылды, оқу және әкімшілік бөлімшелердің құрылымы қалыптасты, магистратураның қосымша бағдарламалары іске қосылды.

Филиалдың академиялық және сабақтан тыс өмірі жетістіктерге бай. Студенттер командасы Шымкентте өткен халықаралық хакатонда екінші орынды иеленді, ал 2026 жылғы 7 тамызда жастар ірі киберспорт жарыстарында күміс жүлде жеңіп алды. Ғылыми құрамдас бөлік те өзін танытуда: Ш. Атабаевтың мақаласы Scopus халықаралық базасында индекстелетін бірінші квартильдегі (Q1) журналда жарияланған филиалдың алғашқы жарияланымы болды.

Филиал өмірінде 2025 жылы Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбектің сапары елеулі оқиға болды: ол оқуды ұйымдастырумен танысты, студенттермен сөйлесіп, оларға дәріс оқыды.

Қазіргі уақытта филиалда 560 студент білім алады. Бағдарлама бүкіл елден келген жастарды қызықтырды: негізгі бөлігін Ташкент облысының тұрғындары құрады, сондай-ақ Қарақалпақстан Автономиялық Республикасынан, Самарқанд облысынан және Өзбекстанның басқа өңірлерінен талапкерлер келді.

Филиалдың білім беру портфелінде индустрия қажеттіліктерін ескере отырып қалыптастырылған 18 аккредиттелген даярлау бағыты бар. 

Инженерлік және химиялық бейін: бейорганикалық және органикалық заттардың химиялық технологиясы, металлургия, машина жасау, механика, мұнай-газ ісі.

Болашақ технологиялары және экология: ақпараттық жүйелер, автоматтандыру және басқару, электр энергетикасы, экология, биотехнология, өмір тіршілігінің қауіпсіздігі.

Қолданбалы салалар: тамақ инженериясы, тоқыма материалдарының технологиясы.

Гуманитарлық ғылымдар: экономика, құқықтану және халықаралық құқық.

Филиалдың академиялық картасы үнемі жаңа мазмұнмен толығып келеді:

бакалавриат желісіне «Бастауыш білім беру мұғалімдерін даярлау» және «Туризм» бағыттары қосылды, ал 2025 жылдан бастап экономика, құқықтану, экология және ақпараттық жүйелер бойынша магистрлік бағдарламалар ашылды.

Сонымен қатар филиал қосымша кәсіптік білім беру, қайта даярлау және біліктілікті арттыру жүйесін дамытуда.

Оқу процесі заманауи ақпараттық және білім беру технологияларына сүйенеді, іргелі және қолданбалы ғылыми зерттеулер жүргізумен тығыз байланысты. Студенттердің нақты өндіріске бейімделуі үшін өңір кәсіпорындарының базасында кафедралардың филиалдары құрылып, дуалды оқыту нысаны ұйымдастырылатын болады.

Филиал мемлекеттік және қоғамдық ұйымдармен өзара іс-қимылға, Ташкент облысының әлеуметтік маңызы бар жобаларына белсенді қатысуға ашық. М. Әуезов атындағы ОҚЗУ өз түлегін жоғары кәсіби және азаматтық мәдениеті бар жан-жақты жетілген тұлға ретінде көреді.

СТРАТЕГИЯЛЫҚ ОРНАЛАСУЫ ЖӘНЕ АКАДЕМИЯЛЫҚ БАЙЛАНЫСТАР

Филиалдың «Шыршық» индустриялық-химиялық технопарктің аумағында, Ташкент химия-технология институтының Озық инженерлік мектебінің жанында орналасуы студенттерге қосымша мүмкіндіктер ашады: бейіндік пәндер бойынша зертханалық және практикалық сабақтар инженерлік мектептің заманауи зертханаларында өтеді. Бұл филиал өзінің зертханалық қуаттарын қалыптастырып, ғылыми ресурстарын кеңейтіп жатқан кезде көрнекіліктің де, практикалық даярлықтың да жоғары деңгейін қамтамасыз етеді. Болашақта М. Әуезов атындағы ОҚЗУ филиалының Өзбекстанда өз кампусын салу жоспарлануда.

Филиалдың дамуы академиялық кооперацияға белсене сүйенеді.

Шыршық мемлекеттік педагогикалық университетімен ынтымақтастық туралы меморандум аясында жалпы білім беретін пәндерді оқытуға ШМПУ-дың жетекші педагогтері тартылады.

Биылғы тамызда Ресейдің Д.И. Менделеев атындағы химия-технология университетінің Ташкент қаласындағы филиалымен өзара ынтымақтастық туралы келісімге қол қойылды. Өзбекстан ұлттық университетімен және Ташкент химия-технология институтымен кездесулер өткізіліп, өзара іс-қимылдың ықтимал бағыттары талқылануда.

Филиалдың кадрлық құрамы екі ел тәжірибесінің синергиясы қағидаты бойынша қалыптасады, бұл ретте профессор-оқытушылар құрамының шамамен 40%-ын М. Әуезов атындағы ОҚЗУ өкілдері құрайды. Бұл түрлі елдер мамандарының академиялық тәжірибесін жергілікті білім беру ортасын және студенттердің тілдік даярлығының ерекшеліктерін білумен ұштастыруға мүмкіндік береді, ал Шыршық пен Шымкенттің аумақтық жақындығы бас университетпен тікелей өзара іс-қимыл жасап отыруға жағдай туғызады.

Халықаралық үлгідегі диплом, екі мемлекеттің академиялық дәстүрлері мен оқытудың практикаға бағытталғандығының үйлесімі Шыршықтағы филиал студенттеріне ең кең кәсіби көкжиектер ашады.

СТУДЕНТТЕРІМІЗ ӘҢГІМЕЛЕЙДІ

Азаматов Абзал, «Экономика» білім беру бағдарламасы, ШФ-25-1р тобы:

– Мен Шыршықтағы ОҚЗУ филиалына оқуға түсу туралы шешім қабылдауымның басты себебі – Өзбекстанда қала отырып, сапалы білім алуға және қазақстандық университеттің дипломын алуға мүмкіндік болуы. Мен үшін бұл жақсы нұсқа: үйден алыс емес жерде оқуға және сонымен бірге басқаша білім беру тәжірибесін алуға болады. Оқуға түсу және әңгімелесу тыныш әрі ізгі ниетті жағдайда өтті, барлық кезеңдер түсінікті әрі жақсы ұйымдастырылған болды.

Мені мұнда ең қызықтыратыны – экономикаға қатысты кәсіби пәндерді оқу және білімді тәжірибеде қолдануға болатын жобалар. Нақты мысалдармен және тапсырмалармен жұмыс істеу, шынайы экономикалық жағдаяттарды талдау маған ұнайды. Бұл материалды жай есте сақтап қана қоймай, оның болашақ мамандықта қалай қажет болатынын түсінуге көмектеседі.

Қазір университетте қалай оқитыны туралы ойланып жүргендерге жаңаны байқап көруден қорықпауға және оқу беретін барлық мүмкіндікті пайдалануға кеңес бере едім. Тек сабақпен шектелудің қажеті жоқ: іс-шараларға қатысу, оқытушылармен және басқа студенттермен араласу, әртүрлі бағытта дамып отыру керек. Студенттің өзі неғұрлым белсенді болса, студенттік өмір соғұрлым қызықты өтеді және ол соғұрлым көп тәжірибе жинайды.

Эгамбердиева Нафосат, «Құқықтану» білім беру бағдарламасы, ШФ-24-2у1 тобы:

– Маған ең көп ұнайтыны – сабақтың практикалық форматы. Нақты жағдаяттарды талдап, практикалық тапсырмаларды орындағанда, материал әлдеқайда жақсы түсініледі және жақсы есте қалады. Менің ойымша, мұндай формат болашақ мамандық үшін ерекше пайдалы, өйткені ол теориялық материалды жай ғана қайталамай, алған білімді қолдануға бірте-бірте үйретеді.

Біз екі елдің өзіндік кәсіби және академиялық тәжірибесі бар оқытушыларынан білім аламыз. Бір тақырыпқа қатысты түрлі тәсілдерді көруге, оларды салыстыруға, сұрақ қоюға болады. Бұл көкжиекті кеңейтіп, оқуды әралуан етеді. Мұндай тәжірибе университетті бітіргеннен кейін де пайдалы болады деп ойлаймын.

Филиалдағы атмосфера достық әрі белсенді. Маған оқуға бейімделу, басқа студенттермен танысу және ой-пікірлес адамдар табу біршама оңай болды. Біз тек сабақта ғана емес, түрлі іс-шараларға бірге қатысып та араласамыз. Бірте-бірте өзіңді ортақ студенттік қауымдастықтың бір бөлігі ретінде сезіне бастайсың.

Хайриддинов Парвизбек, «Құқықтану» білім беру бағдарламасы, ШФ-24-2у1 тобы:

– Филиалда оқу кәсіби дамуға және жұмысқа орналасуға қосымша мүмкіндіктер береді. Мен басынан бастап кәсіби қызметімді құқықтанумен байланыстырғым келді, сондықтан осы бағыттың болуы филиалды таңдауда маңызды рөл атқарды. Маған өз елімнен шықпай, қазақстандық жоғары оқу орнында оқу және түрлі елдердің оқытушыларының дәрістерін тыңдау қызықты. Диплом алғаннан кейін мамандығым бойынша жұмыс істеп, заңгер ретінде дамып, құқықтық талдаумен және консультациялық қызметпен айналысқым келеді. Болашақта оқуды жалғастыру да қызықтырады.

Оқу барысында біз түрлі тәсілдермен танысамыз, талдауға және салыстыруға үйренеміз. Алған білімімді кәсіби қызметте, соның ішінде Қазақстан мен Өзбекстанның өзара іс-қимылымен байланысты болуы мүмкін жұмыста қолданғым келеді.

Мен сондай-ақ филиалдың қоғамдық өміріне, зияткерлік іс-шараларға, түрлі студенттік жобаларға белсенді қатысуға тырысамын. Мен үшін бұл тек оқу тұрғысынан ғана емес, жан-жақты дамуға мүмкіндік. Бұл маған командада жұмыс істеуге, әртүрлі адамдармен тіл табысуға, өз ұстанымымды дәлелдеуге, аудиторияның алдында сенімдірек сөйлеуге үйренуге көмектеседі. Бұл тәжірибе де болашақ мамандығымда пайдасын тигізеді деп есептеймін.

ТҮСУ ШАРТТАРЫ

Бакалавриаттың білім беру бағдарламалары

6B04110 Экономика

6B04210 Құқықтану

6B01301 Бастауыш білім беру (IP)

6B05120 Биотехнология

6B05210 Экология

6B06120 Ақпараттық жүйелер

6B07110 Автоматтандыру және басқару

6B07130 Көлік, көлік техникасы және технологиялары

6B07150 Электр энергетикасы

6B11110 Туризм

Магистратураның білім беру бағдарламалары

7M04110 Экономика

7M04210 Құқықтану

7M05210 Экология

7M06120 Ақпараттық жүйелер

* Білім беру бағдарламаларының тізбесі келесі жылы толықтырылуы мүмкін.

Оқыту тілдері: қазақ, өзбек, орыс, ағылшын.

Қабылдау

Құжаттар 1 маусымнан 24 тамызға дейін қабылданады. Іріктеу М. Әуезов атындағы ОҚЗУ өкілдері және Өзбекстан Республикасынан келген оқытушылармен әңгімелесу форматында өткізіледі.

Төлем және гранттар

Оқу ақылы шарттық негізде ұйымдастырылған, алайда әлеуметтік қорғауды қажет ететін отбасылардан шыққан дарынды талапкерлерге айтарлықтай қолдау көзделген – жыл сайынғы қабылдау көлемінің кемінде 5%-ы осы санаттағы талапкерлерге арналған гранттарға бөлінеді.

Диплом

Түлектер Қазақстан Республикасында және Өзбекстан Республикасында танылатын М. Әуезов атындағы ОҚЗУ дипломын алады.

Зүлфия ҚОНАРБАЕВА,

академиялық мәселелер жөніндегі директордың орынбасары,

Мұхтар Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университетінің филиалы, Шыршық қ., Өзбекстан Республикасы

---

АҢДАТПА

Филиал казахстанского ЮКУ им. М. Ауэзова в городе Чирчик (Республика Узбекистан), открытый два года назад, ведёт обучение по программам бакалавриата и магистратуры. Образовательный и исследовательский опыт двух дружественных стран способствует расширению профессиональных перспектив студентов. Филиал сотрудничает с узбекистанскими и российскими университетами, из года в год расширяя эти связи, а также развивает систему дополнительного профессионального образования, переподготовки и повышения квалификации.