Қазақстанның дамуындағы маңызды факторлар – азаматтық авиация және көлік логистикасы

Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Қазақстанның жаңа тарихи кезеңіндегі өзекті міндеттер» атты Жолдауы еліміздің одан әрі дамуының маңызды бағыттарын айқындайды. Көлік саласы үшін инфрақұрылымды жаңғырту, логистиканы дамыту, цифрлық трансформацияны жүзеге асыру және Қазақстанның транзиттік әлеуетін нығайту жөніндегі міндеттердің маңызы ерекше.

Еліміздің Еуразиядағы жетекші көлік-логистикалық орталықтардың бірі ретіндегі позициясын нығайтуға зор мүмкіндігі бар. Жолдауда атап өтілгендей, бұл әлеуетті іске асыру үшін заманауи көлік дәліздерін дамыту, инфрақұрылымды жетілдіру және халықаралық жүк ағындарын тиімді басқару жүйесіне көшу қажет. Осы жүйеде азаматтық авиация маңызды орын алады.

Қазақстан Еуропа мен Азияны байланыстыратын негізгі әуе бағыттарының тоғысында орналасқан. Бұл – нақты экономикалық нәтижелерге айналдыруды қажет ететін елеулі бәсекелестік артықшылық. Ол үшін әуежай инфрақұрылымын дамыту, әуе жүк тасымалының мүмкіндіктерін кеңейту, жерүсті қызмет көрсету сапасын жетілдіру және халықаралық логистикалық операторларды тартуға қолайлы жағдай жасау маңызды. Кешенді тәсіл әуе тасымалының тиімділігін арттырып, авиацияның ұлттық экономиканың дамуына қосатын үлесін ұлғайтуға мүмкіндік береді.

Жолдауда көтерілген көлік саласын, соның ішінде халықаралық бағыттарды цифрландыру міндетіне де ерекше назар аудару қажет. Қазіргі жағдайда цифрлық технологиялар тасымалдарды басқарудың, деректерді өңдеудің және логистикалық үдерістерді үйлестірудің маңызды құралына айналды. Оларды енгізу операциялардың ашықтығын арттыруға, уақыт шығындарын қысқартуға және көлік қызметтерінің сапасын жақсартуға ықпал етеді.

Авиация саласы үшін цифрлық трансформация әуе қозғалысын басқару жүйелері мен әуежай үдерістерін жетілдіруден бастап, деректерді талдау және жоспарлау кезінде жасанды интеллектіні қолдануға дейінгі кең мүмкіндіктер ашады. Сонымен бірге технологиялық даму жаңа шешімдермен қауіпсіз әрі тиімді жұмыс істей алатын мамандарды даярлаумен қатар жүруі тиіс.

Сондықтан көлік инфрақұрылымын дамыту адами капиталды дамытумен қатар жүргізілуі қажет. Жаңа әуежайлар, заманауи әуе кемелері, цифрлық жүйелер мен кеңейіп келе жатқан логистикалық бағыттар жоғары білікті ұшқыштарды, инженерлерді, әуе қозғалысын ұйымдастыру, авиациялық қауіпсіздік, техникалық қызмет көрсету және тасымалдарды басқару салаларының мамандарын қажет етеді.

Азаматтық авиация академиясы авиация саласына кәсіби кадрлар даярлау арқылы осы міндетті шешуге өз үлесін қосып келеді. Біз білім беру бағдарламаларын технологиялық өзгерістер мен еңбек нарығының қажеттіліктеріне сәйкес жетілдіруге, білім алушылардың практикалық даярлығын кеңейтуге, ғылыми-зерттеу қызметін дамытуға және сала кәсіпорындарымен ынтымақтастықты нығайтуға ұмтыламыз.

Бұл мақсаттарға қол жеткізудің маңызды шарты – мемлекеттік органдардың, білім беру ұйымдарының, ғылыми қоғамдастықтың және бизнестің өзара іс-қимылы. Қазақстан Республикасы Көлік министрлігі мен Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің, сондай-ақ авиациялық кәсіпорындар мен бейінді оқу орындарының үйлесімді жұмысы инфрақұрылымды дамыту, инновацияларды енгізу және сұранысқа ие мамандарды даярлау арасындағы байланысты қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Жолдауда айқындалған міндеттер алдағы жұмыстың негізгі бағытын белгілейді: Қазақстан өзінің географиялық артықшылығын нығайтып қана қоймай, халықаралық нарық талаптарына жауап беретін заманауи көлік-логистикалық жүйені қалыптастыруы қажет. Азаматтық авиация осы жүйенің маңызды құрамдас бөліктерінің бірі болуға тиіс.

Мен авиация саласының тұрақты дамуы үш негізгі фактордың үйлесіміне байланысты екеніне сенімдімін. Олар – заманауи инфрақұрылым, озық технологиялар және кәсіби даярлықтың жоғары сапасы. Осы бағыттарға салынған инвестициялар еліміздің транзиттік әлеуетін нығайтып, Қазақстанның бәсекеге қабілеттілігін арттырады және экономикалық өсім үшін жаңа мүмкіндіктер ашады.

Біздің ортақ міндетіміз – авиация саласының қазіргі талаптарына сай ғана емес, оның болашағын қалыптастыруға да белсенді қатысатын, көлік логистикасын дамытуға және Қазақстанның халықаралық позицияларын нығайтуға үлес қосатын мамандар даярлау.

Дәулет МАМЕКОВ,

Азаматтық авиация академиясының ректоры